J. Heweliusz, Selenographia. Frontyspis

Dzieła Jana Heweliusza

Wyjątkowa kolekcja obejmuje pięć drukowanych traktatów astronomicznych autorstwa Heweliusza. W jej skład wchodzi pięć unikatowych na światową skalę egzemplarzy: Selenographia i Cometographia – obie z odręczną dedykacją astronoma dla Biblioteki Rady Miasta Gdańska, której spadkobierczynią jest PAN Biblioteka Gdańska oraz Selenographia, Machinae coelestis pars prior i Machinae coelestis pars posterior z ilustracjami ręcznie kolorowanymi przez […]

Czytaj więcej

1. Ordynacja Trybunału Koronnego z 1613 r.

Trybunał Koronny Lubelski

Akta Trybunału Koronnego Lubelskiego są wyjątkowym świadectwem działalności sądu, który miał kluczowy wpływ na ustrój systemu sądownictwa w I Rzeczypospolitej. Był instytucją, która wyrażała istotę demokracji szlacheckiej, instancją sądową kolegialną i niezależną od panującego. Sądzili w nim wybierani przez szlachtę sędziowie, którzy z racji wyznawanych idei, zapewniać mieli stronom sporu równość wobec prawa. Materiały archiwalne […]

Czytaj więcej

Rękopis zbioru wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego pt. „W żalu najczystszym” okładka

Rękopis zbioru wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego pt. „W żalu najczystszym”

Rękopis zbioru wierszy pt. „W żalu najczystszym” złożony, oprawiony i ilustrowany przez Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, najważniejszego poetę literackiego Pokolenia Kolumbów, obejmuje pisane w czasie okupacji hitlerowskiej wiersze Baczyńskiego. Są one świadectwem trwałości polskiej kultury i siły poezji, która ma moc przekraczania wojennej rzeczywistości. To ręcznie wykonany artefakt będący wysokiej klasy dziełem literackim, jak i plastycznym. […]

Czytaj więcej

Kolekcja płyt gramofonowych Polskiego Radia z września 1939 roku

Kolekcja płyt gramofonowych Polskiego Radia z września 1939 roku

Unikatowa kolekcja dokumentów dźwiękowych nagranych w pierwszym miesiącu II wojny światowej w atakowanej przez wojska niemieckie Warszawie obejmuje 93 płyty gramofonowe. Utrwalono na nich przemówienia, komunikaty i pieśni, wykonywane w studio przy ul. Zielnej lub nadawane przez radiostację „Warszawa II” na terenie byłego Fortu Mokotowskiego. Wśród przemówień szczególną wartość historyczną mają utrwalone wystąpienia prezydenta miasta […]

Czytaj więcej

Mapa Księstwa Pszczyńskiego

Mapa Księstwa Pszczyńskiego

Wielkoformatowa wielobarwna rękopiśmienna mapa z 1636 roku została wykonana przez projektanta twierdz śląskich Andreasa Hindenberga na zamówienie panującego ówcześnie w górnośląskim Wolnym Stanowym Państwie Pszczyńskim (Freie Standesherrschaft Pless) hrabiego Seyfrieda II von Promnitz. Miała pomóc w inwentaryzacji dóbr pszczyńskich po przejściu na tym terenie wojny trzydziestoletniej (1681-1648) oraz w rozgraniczeniu terenów spornych między rodem Promnitz […]

Czytaj więcej

Rekopisy J. Słowackiego

Rękopiśmienna spuścizna Juliusza Słowackiego

Zakład Narodowy im. Ossolińskich jest skarbnicą najcenniejszego i najbardziej kompletnego zbioru autografów Juliusza Słowackiego, jego poematów, utworów lirycznych, dramatów oraz pism filozoficznych i politycznych. Począwszy od lat międzywojennych Ossolineum nazywane jest „Domem Słowackiego” ze względu na ilość i wartość posiadanych manuskryptów, a także rolę  w zabezpieczaniu i upowszechnianiu ocalałej spuścizny. Obejmuje ona 27 utworów poety, […]

Czytaj więcej

Atlas Mappy Hrabstwa Bialskiego

Rękopiśmienny atlas Mappy Hrabstwa Bialskiego

Rękopiśmienny atlas Mappy Hrabstwa Bialskiego z folwarkami y wsiami do niego należącemi Dóbr Jaśnie Oświeconego Xięcia JMC Hieronima Radziwiłła […] z wymiaru geometrycznego sporządzonego 1781 roku [przez Leonarda Targońskiego], zwany potocznie Atlasem Radziwiłłowskim – to jedyny egzemplarz w Polsce i na świecie, stanowiący bezcenne źródło kartograficzne dla rekonstrukcji XVIII-wiecznego kształtu przestrzennego południowego Podlasia. Obejmuje 50 […]

Czytaj więcej

Rękopis Balladyny J. Słowackiego

Rękopis „Balladyny” Juliusza Słowackiego

Rękopis „Balladyny” Juliusza Słowackiego to arcydzieło polskiego dramatu epoki romantyzmu. Stanowi jedyny znany i kompletny autograf tego utworu. „Balladyna” łączy w sobie tragedię i komedię, fantastykę i ludowość oraz podejmuje tematykę zbrodni, sprawiedliwej kary i niszczącej siły władzy. Od ponad 150 lat pozostaje  jednym z najczęściej wystawianych na polskich scenach tekstów dramatycznych. Utwór stanowi obowiązkową […]

Czytaj więcej

Plany na folwarku Rogoźno

Archiwum Ordynacji Zamojskiej ze Zwierzyńca

Ordynacja Zamojska, to kompleks dóbr ziemskich założony przez kanclerza wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego (1542-1605). Jej istnienie zatwierdziła konstytucja sejmowa  uchwalona w 1589 r. Ordynacja obejmowała w szczytowym okresie funkcjonowania 371 tys. ha, w tym 8 miast (Zamość, Goraj, Janów, Kraśnik, Krzeszów, Szczebrzeszyn, Tarnogród, Tomaszów) i 157 innych miejscowości. Przetrwała okres zaborów w XIX w. i […]

Czytaj więcej

Kolekcję utworów Fryderyka Chopina - nuty

Kolekcja utworów Fryderyka Chopina

Kolekcję utworów Fryderyka Chopina tworzą bezcenne oryginalne rękopisy (autografy muzyczne) utworów skomponowanych przez światowej sławy polskiego kompozytora i pianistę. Są to: Scherzo (E-dur) pour le piano, Barcarolla (Fis-dur) op. 60, Mazurek (Cis-moll) op. 50 nr 3, Mazurek (E-moll) op. 17 nr 2, Mazurek (As-dur) op. 7 nr 4. Fryderyk Chopin (1810-1849), jeden z najsłynniejszych pianistów […]

Czytaj więcej