Autor: admin

Album „Powstanie Wielkopolskie 1918-1919” autorstwa Kazimierza GregeraDokumenty Powstania Wielkopolskiego (1918-1919 r.)

Kronika zwycięskiego powstania Powstanie Wielkopolskie, trwające od grudnia 1918 r. do lutego 1919 r., było zrywem polskich mieszkańców Prowincji Poznańskiej przeciwko Rzeszy Niemieckiej. Domagali się oni powrotu ziem zaboru pruskiego do odradzającej się Rzeczypospolitej. Powstanie, jako jedno z nielicznych w historii Polski, zakończyło się zwycięstwem i miało decydujący wpływ na treść traktatu pokojowego zawartego 28 […]

Read More Brulion rękopisu „Przedwiośnia” Stefana ŻeromskiegoStefan Żeromski Przedwiośnie – rękopis oprawny, autograf

Przez „szklane domy” do wolnej Polski Wydane w 1925 roku Przedwiośnie Stefana Żeromskiego jest jedną z najważniejszych polskich powieści społeczno-politycznych XX wieku, od momentu wydania wzbudzającą żywe zainteresowanie komentatorów i interpretatorów. Jest to także dzieło o wyjątkowej randze w dorobku popularnego autora, będące zarazem literackim podsumowaniem jego życia (pisarz zmarł w roku publikacji). Autor przedstawił […]

Read More Film Polonia Restituta - kadr 'Przemarsz oddziału Wojska Polskiego (kolumna zaprzęgów konnych), VIII-IX 1920 r.'Film Polonia Restituta (1928 r.) Tytuł producencki (oryginalny): Polonia Restituta 1918-1920

Obraz odradzającej się Polski Film Polonia Restituta przedstawia wydarzenia, które przyczyniły się do odzyskania przez Polskę niepodległości oraz ukształtowania jej granic po latach zaborów. Został on wyprodukowany z inicjatywy Józefa Błeszyńskiego w roku 1928, kiedy obchodzono jubileusz 10-lecia odzyskania niepodległości. Dzieło miało duże znaczenie propagandowe – ukazywało wysiłek Polaków walczących o odrodzenie swojego państwa. Film […]

Read More Czy Polacy wybić się mogą na niepodległość - broszura, okładkaCzy Polacy wybić się mogą na niepodległość? – pierwodruk

Unikatowy egzemplarz pierwszego wydania słynnej broszury politycznej Odpowiedź na pytanie „Czy Polacy wybić się mogą na niepodległość?”, postawione w tytule skromnej, ledwie 60-stronicowej broszury politycznej, próbowały znaleźć przez dziesiątki lat zaborów kolejne pokolenia Polaków – powstańców, działaczy politycznych i społecznych, artystów. Twierdząco udało się odpowiedzieć dopiero ponad 100 lat później. Rozprawa została wydana w 1800 […]

Read More Księga pamiątkowa zwiedzajacych budowy portu w Gdyni, 1921 r.Dokumenty związane z budową portu w Gdyni (1921–1927 r.)

Jak powstawała Gdynia Budowa niezależnego, nowoczesnego portu była w odrodzonej po latach zaborów Polsce jednym z głównych tematów debat politycznych i gospodarczych początku lat dwudziestych poprzedniego stulecia. Na debatach się jednak nie skończyło – 23 września 1922 r. Sejm Ustawodawczy przyjął Ustawę o budowie portu w Gdyni, która zapoczątkowała proces inwestycyjny, zakończony powstaniem najnowocześniejszego na […]

Read More Diariusz preliminarzy pokojowych w Rydze - mapa, 8. X. 1920 r.Atlas, mapa i rękopisy Eugeniusza Romera związane z jego działalnością w procesie kształtowania granic Polski

Walka o powrót Polski na mapy świata Eugeniusz Mikołaj Romer (1871-1954), geograf, profesor uniwersytetów we Lwowie i w Krakowie, twórca nowoczesnej kartografii polskiej, to jedna z tych postaci, które swoją wiedzą i umiejętnościami w ogromnym stopniu przysłużyły się odbudowie państwa polskiego po okresie rozbiorów. Walka Romera o kształt odrodzonej Polski toczyła się poza polami bitew, […]

Read More Afisz Komisji Oddziału Archeologii i Sztuk Pięknych w Towarzystwie Naukowym Krakowskim delegowanej do urządzenia Wystawy Starożytności i Zabytków Sztuki o otwarciu wystawyAkta Towarzystwa Naukowego Krakowskiego i Polskiej Akademii Umiejętności

Wyjątkowe świadectwo dziejów nauki polskiej Czas zaborów był dla polskiej nauki okresem niezwykle trudnym. Nie było mowy nie tylko o nieskrępowanych badaniach, ale i o zachowaniu ciągłości badawczej poszczególnych gałęzi wiedzy. Działające w latach 1815–1872 Towarzystwo Naukowe Krakowskie było instytucją, która w tych warunkach podjęła się niezwykle trudnego zadania, jakim było budowanie i rozwijanie polskiej […]

Read More Depesza o przyjeździe Paderewskiego do Poznania, kolekcja Adiutantura Generalna Naczelnego WodzaAkta Adiutantury Generalnej Naczelnego Wodza

Walka o kształt odradzającej się Polski Akta Adiutantury Generalnej to unikatowe materiały archiwalne kancelarii Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza (funkcję tę pełnił Józef Piłsudski), datowane od listopada 1918 do grudnia 1922 roku. Lata te były czasem najbardziej intensywnych walk zbrojnych (wojna polsko-bolszewicka) i zabiegów dyplomatycznych o kształt odradzającej się państwowości polskiej, a ślady tych wydarzeń […]

Read More Akt pamiątkowy objęcia Górnego Śląska przez rząd RP, karta 1. Fot. Ewelina KisielAkt pamiątkowy objęcia Górnego Śląska przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisany 16 lipca 1922 r. w Katowicach

Pamiątka zjednoczenia Górnego Śląska z Polską Akt objęcia Górnego Śląska przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej nawiązuje do wersalskiego traktatu pokojowego zawartego po I wojnie światowej pomiędzy zwycięskimi mocarstwami a Niemcami, zapowiedzianego w nim plebiscytu i podjętej przez Konferencję Ambasadorów decyzji o podziale Górnego Śląska. 20 października 1921 roku zapadła decyzja o podziale Górnego Śląska, na mocy […]

Read More Archiwum Towarzystwa Naukowego WarszawskiegoArchiwum Towarzystwa Naukowego Warszawskiego

Świadectwo odbudowy struktur polskiego życia naukowego na początku XX w. Założone w 1907 roku Towarzystwo Naukowe Warszawskie stawiało sobie za cel popieranie badań naukowych i ogłaszanie ich wyników w języku polskim. Przed I wojną światową Towarzystwo było największą instytucją naukową na obszarze zaboru rosyjskiego. W czasie II wojny światowej działało w konspiracji, a po wojnie […]

Read More